Connect with us

Αλέκος Φασιανός: Η εκτέλεση του θείου του, η παγκόσμια φήμη, το καθημερινό στέκι, η κατακραυγή και ο θάνατος

Στις 25 Νοεμβρίου, ο Αλέκος Φασιανός- που τίμησε τη χώρα μας σε όλον τον κόσμο λόγω του ταλέντου του και της διεθνούς αναγνώρισης και καταξίωσης- γεννιέται στην Αθήνα δίπλα στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων.

Της: Έπη Τρίμη

Ο παππούς του, του σπουδαίου εικαστικού ήταν ιερέας της εκκλησίας και ζούσε εκεί µε όλη του την οικογένεια. Η οικογένεια είχε καλλιτεχνική κλήση και έτσι και ο ίδιος όπως ήταν φυσικό επακόλουθο πήρε τον ίδιο δρόμο. Συγκεκριμένα, ο πατέρας του, ήταν συνθέτης και καθηγητής μουσικής και η μητέρα του καθηγήτρια αρχαίων ελληνικών.

Η λατρεία στον παππού του

Η επίδραση του παππού του υπήρξε καθοριστική στην διάπλασή του και ο ίδιος τον αναφέρει σε κάθε περίσταση που μιλάει για τον εαυτό του.

«ΜΕ ΕΛΚΥΑΝ ΟΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΟΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ Η ΟΙ ΛΑΪΚΕΣ. ΜΟΥ ΕΚΑΝΑΝ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΑΒΑΛΑΡΗΔΕΣ ΜΕ ΤΑ ΦΩΤΟΣΤΕΦΑΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΠΑΘΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΥ ΕΒΓΑΖΑΝ ΦΛΟΓΕΣ ΚΑΙ ΣΚΟΤΩΝΑΝ ΘΗΡΙΑ. ΤΑ ΞΕΡΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΒΟΥΝΑ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ, ΤΑ ΠΕΡΙΕΡΓΑ ΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΧΡΥΣΟΙ ΟΥΡΑΝΟΙ. ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΣΑ ΝΑ ΑΝΤΙΓΡΑΨΩ ΤΙΣ ΕΙΚΟΝΕΣ. ΟΜΩΣ ΗΘΕΛΑ ΝΑ ΚΑΝΩ ΚΑΙ ΔΙΚΕΣ ΜΟΥ, ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΩ ΚΑΙ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΚΟΣΜΟ, ΟΠΩΣ ΚΙ ΟΛΑΣ ΕΙΧΕ ΔΙΑΠΛΑΣΤΕΙ ΑΠΟ ΟΛΑ ΟΣΑ ΕΒΛΕΠΑ. Η ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ ΗΤΑΝ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΕΙΧΕ ΜΑΝΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ. ΑΥΤΗ ΜΕ ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ ΣΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ Η ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΠΑΝΤΟΥ ΟΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙ ΑΡΧΑΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. ΜΟΥ ΑΡΕΣΑΝ ΠΟΛΥ ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΑΡΧΑΙΑ ΒΑΖΑ, ΙΔΙΩΣ ΟΙ ΛΕΥΚΕΣ ΛΗΚΥΘΟΙ, ΠΟΥ ΕΙΚΟΝΙΖΑΝ ΝΕΚΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ. ΠΙΟ ΠΟΛΥ ΟΜΩΣ ΜΕ ΣΥΓΚΙΝΟΥΣΑΝ ΤΑ ΚΥΚΛΑΔΙΚΑ ΕΙΔΩΛΙΑ ΜΕ ΣΤΥΛΙΖΑΡΙΣΜΕΝΑ ΧΕΡΙΑ, ΤΑ ΜΟΝΟΚΟΜΜΑΤΑ ΣΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΟΙΑΖΑΝΕ ΜΕ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ».

Την μητέρα του διακατείχε ένα πάθος για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και έτσι μαζί της συχνά επισκέπτονταν αρχαιολογικούς χώρους όπου έμαθε να γνωρίζει και να θαυμάζει το αρχαίο κάλλος.

Μέχρι τα 17 του ζωγράφιζε μόνος του με σκοπό να απαντήσει στα άλυτα εικαστικά προβλήματα.

«ΔΕΝ ΜΙΜΟΥΜΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΞΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΦΕΡΩ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΑΝΤΙΘΕΤΩΣ, ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΩ ΕΓΩ ΤΟ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΚΑΙ ΕΞΩ. ΚΑΙ ΝΟΜΙΖΩ ΟΤΙ ΤΟ ΠΡΟΣΕΧΟΥΝ ΔΙΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ, ΑΥΘΕΝΤΙΚΟ, ΚΑΤΙ ΠΟΥ ΚΑΝΩ ΜΟΝΟ ΕΓΩ, Ο ΟΠΟΙΟΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΞΕΡΕΤΕ, ΕΙΜΑΙ ΣΧΕΔΟΝ ΑΥΤΟΔΙΔΑΚΤΟΣ, ΑΛΛΑ ΤΑ ΒΙΩΜΑΤΑ ΜΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΑ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΑ ΑΛΛΑΞΩ. ΔΕΙΧΝΩ ΛΟΙΠΟΝ ΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. ΚΑΙ ΔΕΝ ΝΤΡΕΠΟΜΑΙ ΓΙ’ ΑΥΤΟ».

Τα τραγικά χρόνια της Γερμανικής κατοχής

Zει την Γερμανική κατοχή µέσα στον τρόµο: η πείνα βασιλεύει, οι εκτελέσεις των πολιτών πολλαπλασιάζονται. Ο θείος του εκτελείται από τους Γερµανούς για τα αντιστασιακά μηνύματα που έγραφε στους τοίχους της Αθήνας.

Το 1945 ξεκινάει να ζωγραφίζει στη διάρκεια του εµφυλίου πολέµου. Οι πρώτες του σπουδές διεξάγονται σε διαφορετικούς τόπους, συχνά σε εκκλησίες καθώς τα σχολεία βρίσκονται υπό την κατοχή Γερµανών στρατιωτών.

Εισάγεται στο Ωδείο των Αθηνών και για δώδεκα χρόνια, σπουδάζει βιολί. Εκεί συναντάει µμουσικούς όπως ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μίκης Θεοδωράκης και την Ντόρα Μπακόπουλου, που θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη ζωή του.

Στο λύκειο συνδέεται µε νέους μαθητές µε τους οποίους μοιράζεται το ενδιαφέρον του για την τέχνη, τη συγγραφή και το θέατρο, όπως ο κινηµατογραφιστής Θόδωρος Αγγελόπουλος και ο ποιητής Λευτέρης Παπαδόπουλος.

Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτών των ετών, βοηθάει των παππού του στην εκκλησία των Αγίων Αποστόλων και εκείνος τον ενθαρρύνει να ασχοληθεί µε τη ζωγραφική. Για τα θρησκευτικά βιβλία, σχεδιάζει και ζωγραφίζει µε χρωματιστά μελάνια, και βινιέτες µε βυζαντινά σύμβολα.

Έτσι, όπως ήταν αναμενόμενο, οι γονείς του τον ώθησαν να σπουδάσει αρχικά βιολί στο Ωδείο Αθηνών και στη συνέχεια ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών το διάστημα 1956-1960 στο εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη.

«ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ Τ’ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΓΡΑΦΩ, ΠΟΥ ΕΜΑΘΑ ΝΑ ΛΕΩ Τ’ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ, ΑΥΤΟΣ, Ο ΦΑΣΙΑΝΟΣ, Ω ΦΑΣΙΑΝΕ! ΘΥΜΑΜΑΙ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΜΕΡΕΣ ΟΤΑΝ ΜΟΥ ΑΡΧΙΣΕ Η ΕΚΠΛΗΞΗ, ΗΤΑΝ ΕΝΑΣ ΝΕΟΣ ΤΡΟΠΟΣ Ν’ ΑΓΑΠΑΣ…

ΛΟΥΙ ΑΡΑΓΚΟΝ»

Για τη σπουδαία καλλιτεχνική του παρακαταθήκη έχουν γυριστεί τέσσερις ταινίες για την ελληνική και τη γαλλική τηλεόραση, ενώ κυκλοφορούν μονογραφίες που αναφέρονται στην εικαστική παραγωγή του.

Το χαρακτηριστικό ύφος του Φασιανού διαμορφώνεται στις αρχές της δεκαετίας του ’60. Τρία βασικά θέματα έμειναν αναλλοίωτα στη διάρκεια της πορείας του: άνθρωπος, φύση, περιβάλλον και μέσα από το ατελιέ του στην Καλλιθέα όπου περνά ατέλειωτες ώρες δημιουργεί με πάθος.

Οι συνθέσεις των έργων του

Στις πρώτες συνθέσεις του κυριαρχεί η μορφή του αξιωματικού με τα φουσκωτά, κόκκινα μάγουλα, τα φανταχτερά σιρίτια στη στολή και το γελοιογραφικά υποβλητικό ύφος. Σταδιακά οι μορφές κινούνται και αποκτούν δική τους ζωή.

«ΜΙΑ ΜΕΡΑ, ΕΝΩ ΣΤΕΚΟΜΟΥΝ ΣΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΚΑΙ ΚΟΙΤΟΥΣΑ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ, ΜΟΥ ΗΛΘΕ Η ΕΜΠΝΕΥΣΗ, ΣΑΝ ΕΠΙΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΝΑ ΚΑΝΩ ΕΝΑΝ ΠΟΔΗΛΑΤΙΣΤΗ ΜΕ ΤΣΙΓΑΡΟ ΚΑΙ ΚΑΠΝΟ ΚΑΙ ΜΕ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΑΝΕΜΙΖΟΥΝ.

ΟΤΑΝ ΤΟ ΖΩΓΡΑΦΙΣΑ, ΓΕΜΙΣΕ ΤΟ ΔΩΜΑΤΙΟ ΜΕ ΦΟΥΜΕΣ.ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΚΑΝΑ ΕΝΑ ΑΛΛΟ, ΜΠΛΕ, ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΑ ΕΝΑ ΚΟΚΚΙΝΟ. ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ, ΕΧΩ ΖΩΓΡΑΦΙΣΕΙ ΑΡΚΕΤΟΥΣ, ΓΙΑ ΠΟΔΗΛΑΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ. ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΖΕΥΓΗ ΠΟΥ ΓΕΜΙΖΟΥΝ ΤΟ ΧΩΡΟ ΜΟΛΙΣ ΑΓΓΙΖΟΥΝ Η ΜΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΗ, ΜΕΝΟΝΤΑΣ ΩΣΤΟΣΟ ΕΝΩΜΕΝΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΜΙΑ ΜΑΖΑ».

Το καλλιτεχνικό του έργο

Ο Αλέκος Φασιανός εντρύφησε στην αρχαία ελληνική αγγειογραφία και τη Βυζαντινή εικονογραφία. Μετέβη στη Γαλλία όπου παρακολούθησε μαθήματα λιθογραφίας στην École des beaux-arts του Παρισιού, με υποτροφία της γαλλικής κυβέρνησης (1962-1964), κοντά στους Clairin και Dayez.

Το 1966 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, ενώ από το 1974 ζει και εργάζεται στο Παρίσι και την Αθήνα.

«ΑΚΟΥΡΑΣΤΟ ΤΖΙΝΙ, ΣΚΑΘΑΡΙ ΤΩΝ ΠΟΛΕΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΓΡΩΝ, Ο ΦΑΣΙΑΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΑΡΩΝ… ΠΡΙΝ ΚΑΛΑ ΚΑΛΑ ΔΙΑΒΕΙ ΜΙΑ ΠΟΡΤΑ, ΤΟΝ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΛΙΓΑ ΧΙΟΛΙΟΜΕΤΡΑ ΠΙΟ ΚΑΤΩ, ΝΑ ΧΑΙΡΕΤΑ ΣΕ ΚΑΘΕ ΠΑΡΑΘΥΡΟ, ΝΑ ΛΕΕΙ ΣΤΟΝ ΚΑΘΕΝΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΚΑΤΙ, ΚΙ ΥΣΤΕΡΑ ΝΑ ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΕΤΟΙΜΟΣ ΝΑ ΞΕΠΕΤΑΧΤΕΙ ΣΑΝ ΔΙΑΒΟΛΑΚΟΣ ΑΠΟ ΕΝΑ ΑΛΛΟ ΚΟΥΤΙ…ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΔΟΣΗ ΡΑΚΟΣΥΛΛΕΚΤΗ Ο ΦΑΣΙΑΝΟΣ, ΚΑΤΙ ΣΑΝ ΠΕΡΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΓΟΝΟΥ ΠΟΥ ΤΟ ΜΑΤΙ ΔΕΝ ΚΟΥΡΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ, ΤΑ ΠΑΝΤΑ Γ’ΑΥΤΟΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΑΜΑ»

ΖΑΝ ΜΑΡΙ ΝΤΡΟ, Η ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΗΔΟΝΗ

Από το 1959, χρονιά της πρώτης ατομικής του παρουσίασης στην Αθήνα, έχει πραγματοποιήσει περισσότερες από εβδομήντα ατομικές εκθέσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Παρίσι, Μόναχο, Τόκυο, Αμβούργο, Ζυρίχη, Μιλάνο, Βηρυτό, Στοκχόλμη, Λονδίνο και αλλού. Συμμετείχε επανειλημμένα σε ομαδικές εκθέσεις και γνωστές διεθνείς διοργανώσεις ανά την υφήλιο.

Ο Φασιανός ασχολήθηκε επίσης με τη χαρακτική, το σχεδιασμό αφισών, καθώς και τη σκηνογραφία, συνεργαζόμενος κυρίως με το Εθνικό Θέατρο (Αμερική του Κάφκα σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού, 1975, Ελένη του Ευριπίδη, 1976, Όρνιθες του Αριστοφάνη, 1978 κ.ά.). Ανέλαβε την εικονογράφηση αρκετών βιβλίων, στην Ελλάδα και το εξωτερικό, γνωστών ποιητών και συγγραφέων. Έχει επίσης εκδώσει και δικά του κείμενα, πεζά και ποιητικά

Ο Φασιανός συχνάζει στο καφέ brazilian, όπου συνδέεται φιλικά µε ποιητές όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Τάκης Σινόπουλος, η Ελένη Βακαλό, ο Νίκος Καρούζος, ο Μίλτος Σαχτούρης, ο Ανδρέας Εµπειρίκος, ο Κώστας Ταχτσής και ο Δηµήτρης Άναλις. Αργότερα θα εικονογραφήσει πολλές από τις συλλογές αυτών των ποιητών.

Τo 2013 γίνεται Αξιωµατούχος της Λεγεώνας της Τιµής από τον Γάλλο Πρέσβη.

Μιλώντας στο Βήμα της Κυριακής όταν ήταν 77 ετών αναφέρθηκε στην τέχνη του, αλλά και στο γεγονός ότι έχει βάλει την υπογραφή του όχι μόνο σε πίνακες αλλά και σε φουλάρια, τασάκια, διακοσμητικά κ.ο.κ. Όπως παρατηρεί μάλιστα η δημοσιογράφος, ενοχλείται όταν γίνεται αναφορά στην υπερπαραγωγικότητά του:

«ΤΙ ΕΝΝΟΟΥΝ, ΔΗΛΑΔΗ, ΟΤΙ ΚΑΝΩ ΤΑ ΠΑΝΤΑ; ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΚΑΝΩ. ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΩ; ΝΑ ΜΗΝ ΠΑΡΑΓΩ ΤΙΠΟΤΑ; ΕΧΩ ΠΟΛΛΕΣ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΥΩ. ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΟΥΝ ΟΙ ΑΛΛΟΙ, ΑΛΛΑ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙΣ ΕΣΥ. ΚΑΙ Ο ΠΙΚΑΣΟ ΔΕΝ ΕΚΑΝΕ ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΕΡΓΑ; ΔΗΛΑΔΗ, ΠΟΣΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΩ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΜΟΥ ΠΡΟΣΑΠΤΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ; ΟΠΩΣ ΑΛΛΩΣΤΕ ΕΧΩ ΠΕΙ, Η ΤΕΧΝΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΤΑ ΜΟΥΣΕΙΑ ΑΛΛΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ. ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ, ΛΟΙΠΟΝ, ΤΙ ΤΟΥΣ ΓΙΝΕΤΑΙ»

Η ενασχόληση με τα κοινά

Το 1999 ήταν υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΠΑΣΟΚ σε τιμητική (μη εκλόγιμη) θέση.

Το τέλος

Απεβίωσε σε ηλικία 86 ετών στις 16 Ιανουαρίου 2022. Ο εμβληματικός ζωγράφος, που σφράγισε με το έργο του την εποχή του, αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια προβλήματα υγείας. Σύμφωνα Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο Αλέκος Φασιανός άφησε την τελευταία του πνοή σπίτι του, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μαρίζα και τα δύο τους παιδιά.

Ο θάνατός του προκάλεσε συγκίνηση στον πολιτικό κόσμο, ο οποίος σύσσωμος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στέλνοντας τα μηνύματά του στην οικογένεια του μεγάλου ζωγράφου.

Η κηδεία του Αλέκου Φασιανού πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, στις 2.00 μ.μ. στο Κοιμητήριο Παπάγου. Από τους πρώτους που έφτασαν στην εκκλησία ήταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνοδεύομενος από τη σύζυγό του Μαρέβα, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Προκόπης Παυλόπουλος, η Λίνα Μενδώνη και ο Μανώλης Μητσιάς.




Trending